کارکرد های کمیسیون

    اولین جلسه کمیسیون عالی امور مهاجرت تحت ریاست رئیس جمهور غنی دایر شد

اولین جلسه کمیسیون عالی امور مهاجرت تحت ریاست جلالت مآب رئیس جمهوری اسلامی افغانستان، با حضور اعضا ؛ رئیس اجرائیه حکومت وحدت ملی، معاون دوم ریاست جمهوری، وزرا و رؤسای مستقل عضو کمیسیون عالی امور مهاجرت در تاریخ  2/ 4/1394 ساعت 3-5عصر در ریاست جمهوری برگزار گردید. در ابتدای جلسه گزارشی از فعالیت ها و دستاوردهای وزارت امور مهاجرین، توسط وزیر امور مهاجرین ارائه شد متعاقبا در این جلسه براساس آجندای مطرح شده ارائه پس از بررسی های لازم مورد آتی موردتصویب قرار گرفت :

1- ایجاد کمیته برامطالعه .مینه های مناسب اسکان واشتغال عودت کنندگان.

2-  طرزالعمل کمیسیون عالی امور مهاجرت

3- طرح پورت فولیو که براساس آن 166میلیون دالر ازدونرها جهت عودت مهاجرین مطالبه شده است.

4- وزارت های مالیه وسرحدات وقبایل وریاست احصائیه ورادیوتلویزیون به عنوان اعضای جدید تصویب شدند.

مشروح گزارش

اولین جلسه کمیسیون عالی امور مهاجرت تحت ریاست محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان در تاریخ 1/4/1394 ساعت 3- 5عصربنابه درخواست وزارت امور مهاجرین درارگ ریاست جمهوری برگزارگردیدوذوات ذیل درجلسه حضورداشتند:

الف - اعضای کمیسیون

  1. رئیس اجرائیه حکومت وحدت ملی
  2. معاون دوم رئیس‌جمهور
  3. وزیر امور مهاجرین وعودت کنندگان
  4. وزیر زراعت و مالداری
  5. وزیر داخله
  6. وزیر امور خارجه
  7. وزیر احیاء و انکشاف دهات
  8. وزیر تحصیلات عالی
  9. وزیر معارف
  10. وزیر صحت عامه
  11. وزیر انرژی و آب
  12. وزیر امور شهرسازی
  13. وزیر کار و امور اجتماعی
  14. وزیر امور زنان
  15. معین وزارت  ارشاد، حج و اوقاف
  16. رئیس مستقل اراضی
  17. رئیس مستقل ارگانهای محلی
  18. رئیس اداره ملی محیط‌زیست

ب) اعضای سکرتریت کمیسیون:

  1. دکتر سید علی اقبال ( مدیر ارشد پلان گذاری کمیسیون عالی امور مهاجرت)
  2. محمدعمر معروفی کلیم( رئیس عودت و ادغام مجدد وزارت امور مهاجرین )
  3. محمد مهدی مطهری ( رئیس پالیسی و پلان وزارت امور مهاجرین)

 

آجندای1: ارائه خلاصه گزارش از فعالیت های وزارت امور مهاجرین به شمول بررسی وضعیت مهاجرین افغانستان در ایران، پاکستان و کشورهای اروپایی  و بررسی وضعیت اسکان و اشتغال مهاجرین، عودت کنندگان و  بیجاشدگان داخلی.

 مهمترین موارد این گزارش که توسط وزیر امور مهاجرین وعودت کنندگان ارائه شد. عبارتند از:

تلاش برای حل مشکلات مهاجرین افغان مقیم ایران و پاکستان؛ درطی چند سفر به این دوکشور،

  • پروگرام ثبت و راجستر مهاجرین مقیم پاکستان، جلوگیری از اخراج اجباری آنها و تشکیل کمیته مشترک برای حل مشکلات مهاجرین در این کشور .
  • بعد از اولین سفر رئیس جمهور به کشور ایران وپس ازآن سفری اینجانب تسهیلاتی برای مهاجرین افغان در این کشور فراهم شده است که حق شمولیت در مکاتب برای فرزندان مهاجرین اعم ازآنانیکه مدارک اقامتی دارند یاندارند از مهمترین این دستاورها تاکنون می باشد.
  • تمدید کارت های مهاجرین ایران، ثبت مهاجرین بدون اسناد، عفو و یا تخفیف محکومین، بیمه صحی و فراهم شدن تسهیلات رفت و آمد برای مهاجرین (بدون ابطال مدارک اقامتی) ازجمله موضوعات مورد بحث با این کشور است که برخی از کارها پیش رفته و برای نهایی شدن همه موارد قرار است کارها از طریق کمیته دو جانبه پیگیری شود.

بررسی مشکلات مهاجرین در سایر کشور ها و خصوصا کشورهای اروپایی

 

  • برگزاری چندین جلسه نشست و مذاکره با سفرای کشورهای اروپایی
  •  پیگیری موضوعات مربوط به مهاجرین و پناهندگان مقیم کشورهای اروپایی درتفاهم با وزارت امورخارجه

درخصوص  بیجا شدگان داخلی نیز موارد ذیل بیان شد:

  • درحال تهیه  یک پلان جامع سروی بیجاشدگان داخلی می باشیم
  • براساس این سروی مشخص خواهد شد چه تعداد بیجای شده واقعی داریم . چه تعداد ازآنها آماده بازگشت به مناطق شان بوده ونیازمندی شان چیست؟ دلایل کسانیکه آماده بازگشت نمی باشند چیست؟ وچه امکاناتی مورد نیازشان می باشد.؟

در ادامه گزارش دستاورهای وزارت مهاجرین در بخش برنامه ریزی و هماهنگی اینگونه بیان شد:

  • تهیه مسوده پلان استراتژیک
  • ترتیب پلان عملیاتی که 50% کار آن به اتمام رسیده است
  • ایجاد کمیسیون عالی امور مهاجرت در کشور
  • تهیه پلان جامع عودت وادغام مجدد
  • تهیه مسوده طرزالعمل کمیسیون عالی امور مهاجرت
  • ایجاد کمیته های همکاری با نهاد ها و موسسات بین المللی همکار مانند IOM, UNHCR

بر اساس گزارش، مهمترین مشکلاتی که وزارت امور مهاجرین با آنها مواجه هستند عبارتند:

عدم پاسخ دهی طرح اسکان در شهرک های موجود متناسب با نیازهای عودت کنندگان

نبود زمنیه اشتغال و به کار گیری بازگشت کنندگان

طرح های پیشنهادی نیز برای حل مشکل اسکان و اشتغال مهاجرین به مجلس ارائه گردید.

پس ازاظهار نظراعضا پیرامون گزارش مذکور با توجه  به اهمیت موضوع اسکان و اشتغال عودت کنندگان ، رئیس جمهور فرمان 104 سال 1384 را در قبال مهاجرین ناقص خواند و بازنگری آنرا ضروری دانست، و گفت: حکومت در قبال بازگشت تدریجی، اجباری و تصادفی مهاجران  باید آمادگی های لازم را اتخاذ نماید و نباید در نتیجه بازگشت شان نظم و خدمات اجتماعی اخلال گردیده و در شهر ها فشار و ازدحام بیش از حد بوجود اید.

رئیس جمهور در ادامه برای رسیدگی به وضعیت صحی مهاجرین و عودت کنندگان به وزارت صحت عامه هدایت داد تا در هماهنگی با شفاخانه های بزرگ کشور و شفاخانه امنیت ملی سیستم ثابت بیمه صحی را طرح نماید.

رئیس جمهور به وزارت امور شهر سازی هدایت داد، تا در هماهنگی با وزارت مهاجرین و عودت کننده گان و اداره مستقل اراضی ساحات دارای قابلیت انکشاف مسکونی را بررسی نموده و تشخیص نمایند که:

  • کدام شهر ها قابلیت گسترش را دارا می باشند
  • انکشاف مسکونی کدام شهر ها بایدکنترول شوند.
  • وزارت شهرسازی بررسی نماید که کدام شرکت در ساختن خانه های مسکونی با قیمت مناسب و مدت کم توانایی دارند، تا با استفاده از همکاری آنها اقدام به ساخت خانه های ارزان و سریع در کشور نماییم.

رئیس جمهور ایجاد فرصت های کاری را یک ضرورت دانست و به وزارت های مربوطه مانند زراعت و کار و امور اجتماعی و سایر وزارت خانه ها هدایت داد:

  1. تعداد متقاضیان کار را در کشور مشخص گردد،
  2. افراد با تخصص و مهارت های مختلف در میان مهاجرین شناسایی شوند
  3. به عنوان سرمایه های اجتماعی و اقتصای زمینه کار و فعالیت در کشور برایشان در نظر گرفته شود.

رئیس جمهور با اشاره به اینکه برخی شهرهای کلان مانند کابل، هرات و بلخ در حال حاضر بیش از حد رشد کرده اند و باز هم علاقه مندی برای سکونت در آنها زیاد است گفت:

  1. اداره ارگانهای محلی و سایر وزارت خانه ها مطالعاتی را روی دست بگیرند که از تراکم بیش از حد در مراکز ولایت های مهم جلوگیری شود
  2. توزیع مراکز اداری و سیاسی از مراکز به سمت ولسوالی ها هدایت داده شود تا بلکه آنها هم رشد متوازن داشته باشند
  3. شهرهای فراه، نیمروزو هلمند نیز می توانند مقاصد مناسبی برای جذب بخش زیادی از عودت کنندگان باشد برای همین باید در خصوص توسعه تجارت، صنعت و زراعت در این ولایت ها اقدامات لازم انجام شود.

آجندای 2: ارائه مسوده  طرزالعمل کمیسیون عالی امور مهاجرت به اعضای جلسه، درخواست ارائه نظرات و تصویب طرزالعمل

مسوده طرزالعمل کمیسیون در 5 بخش کلی ذیل ارائه گردید:

  1. کلیات: شامل پیشگفتار و مقدمه
  2. کمیسیون عالی امور مهاجرت: معرفی کمیسیون، اهداف و وظایف کمیسیون، چارت تشکیلاتی و اعضای کمیسیون
  3. کمیته فرعی شورای وزیران: معرفی و عمده فعالیت های این کمیته
  4. سکرتریت: معرفی، ساختار تشکیلاتی، وظایف و اعضای سکرتریت و همکاران سکرتریت
  5. جلسات: جلسات کمیسیون و کمیته فرعی، زمان و نحوه برگزاری، آن ها

پس از ارائه مسوده طرزالعمل کمیسیون عالی، نظریات اعضا مورد بررسی قرار گرفته و این طرزالعمل با تغییرات و اصلاحات ذیل مورد تصویب قرار گرفت.

در بخش اعضای کمیسیون: طبق هدایت رئیس جمهور و پیشنهاد وزیر امور مهاجرین ادارات ذیل به حیث اعضای کمیسیون تصویب شد

  1. وزارت سرحدات و قبایل،
  2. وزارت مالیه
  3. اداره احصائیه مرکزی،
  4. رادیو و تلویزیون ملی.

در بخش سکرتریت: وزیر امور مهاجرین به عنوان سکرتر جنرال کمیسیون، موظف گردید تاتعدیلات و اصلاحاتی را در ساختار سکرتریت ایجاد نماید. آمریت های پیشنهادی ضروری نیست برای جلوگیری ازتورم تشکیلات مختصر شود.

بنابراین طرزالعمل کمیسیون عالی امور مهاجرت با تغییرات فوق الذکر مورد تصویب قرار گرفته و اجرایی شد.

ازآنجاییکه کمیسیون وکمیته فرعی شورای وزیران ارگانهای دولتی می باشند UNHCR و IOMبه عنوان مشاور و همکار سکرتریت می توانند فعالیت داشته باشد.

آجندای 3: طرح وزارت امور مهاجرین در ارتباط با پورت فولیو (مجموعه پروژه های که در راستای اجرایی سازی استراتژی راه حل های راهبردی است -  مطالبه مبلغ  166.218.265  دالر )

مسوده طرح پورت فولیو براساس استراتژی راه حل ها برای پناهندگان افغان که به بررسی پیشرفت ها، چالش ها و وضعیت آینده افغانستان اشاره دارد و در طی سال 2015 الی نیمه سال 2016 در کشور باید تطبیق شود، توسط وزیر امور مهاجرین، و رئیس اعودت وادغام مجدد وزارت مهاجرین ارائه گردید.

طرح پورت فولیو در سال 2015 روی محورهای ذیل متمرکز است:

  1. دسترسی به زمین و سرپناه
  2. دسترسی به آب
  3. دسترسی به فرصت های امرار معیشت که با تاکید بر
  • سهم گیری جوانان
  • توانمند سازی زنان
  • و شهری شدن می باشد.

نیازمندی های مالی این طرح برای سال 2015 تا اواسط سال 2016 بالغ بر 166 میلیون دلار پیش بینی شده است.

وزارت های سکتوری اشتراک کننده: وزارت های انکشاف دهات، شهرسازی، زراعت و معارف است.

همچنین  موسسات و سازمانهای غیر دولتی مانند، UN-Habitat, NRC, DACAAR, Mercy Corps، بنیاد آغاخان و اداره مواد غذایی و زراعت نیز سازمانهای غیر دولتی.

پس از ارائه طرح و اظهار نظرات اعضای جلسه رئیس جمهور با ایراد پرسشی مبنی بر اینکه سهم دولت در این طرح به چه میزان است و تعهدات دولت افغانستان در قبال این طرح چیست؟ هدایت داد که وزارت های سکتوری که در این طرح باید مشارکت داشته باشند به صورت فعال با وزارت امور امورمهاجرین همکاری داشته باشند و میزان سهم گیری دولت را در پروژه های این چنینی بالاببرند و تلاش کنند که در آینده دولت بتواند نیازهای جامعه را برآورده کند.

بنابراین طرح آجندای 3 جلسه نیز به تصویب رسید.

دومین جلسه کمیسیون عالی امور مهاجرت در تاریخ ۳ سنبله ۱۳۹۴ در ارگ ریاست جمهوری برگزار گردید.

در این جلسه که تحت ریاست محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی برگزار گردید، قانونپوه محمد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور و داکتر عبدالله عبدالله رئیس اجرائیه جمهوری اسلامی افغانستان و سایر اعضای کمیسیون عالی امور مهاجریت نیز حضور داشتند،

اجندای جلسه به شرح زیر بود:

در ابتدا جلسه رئیس جمهور ضمن خوش آمد گویی به اعضا از وزیر امور مهاجرین درخواست نمود تا جلسه را مطابق آجندا شروع نمایند که وزیر مهاجرین در رابطه به اجراات و پیشنهادات جلسهء قبلی، گزارش خویش را به صورت مفصل ارائه کرد.

سید حسین عالمی بلخی گفت که با پاکستان و ایران نشست های دو جانبه و سه جانبه صورت گرفته است و در نشست دو جانبه با پاکستان یادداشت تفاهم راجع به مسئله مهاجرین نهایی گردید و در نشست سه جانبه در مورد تمدید اقامت مهاجرین افغان تا دو سال آینده در آن کشور، فیصله صورت گرفت.

وزیر مهاجرین افزود که با یو، ان هبیتات در رابطه به حمایت از هزار خانوادهء بیجاه شدهء داخلی ولایات ننگرهار، هرات و کابل، نیز تفاهم صورت گرفت و در آغاز ماه اگست، ورکشاپ چهار روزه در مورد پلان ستراتیژیک مهاجرین نیز دایر گردید.

بلخی خاطر نشان کرد که ایران و پاکستان برای عملی کردن پلان های آینده و تفاهم نامه ها خویش، خواستار پالیسی عودت دواطلبانه مهاجرین شدند که در این مورد نیز با نهاد های ذیربط بحث های صورت گرفت.

وی گفت که پلان ستراتیژیک ما شامل تحلیل و ارزیابی، مدیریت مهاجرین و تدابیر برای ارتقای ظرفیت ها می باشد.

رئیس جمهور غنی در این جلسه، از مسئولین وزارت عودت مهاجرین بخاطر پلان ستراتیژیک آن وزارت تشکری کرده، گفت که اهداف پلان باید واقعبیانه باشد، وزارت عودت مهاجرین برای تطبیق پلان مذکور، ظرفیت های خویش را در نظر بگیرد و همچنان برای نیازمندی های مالی خویش، تخمین دقیق داشته باشد.

سپس درمورد پلان ستراتیژیک وزارت عودت مهاجرین بحث همه جانبه صورت گرفت و  فیصله شد که شورای وزیران عملی بودن این پلان را مورد غور و بررسی قرار دهد.

رئیس جمهور غنی گفت که نقش وزارت مهاجرین در پلان مذکور به وضاحت بیشتر نیاز دارد و بر اساس این پلان تا اخیر سال جاری باید یک پالیسی واضح وجود داشته باشد تا برای تطبیق این پلان مبنای قانونی را فراهم سازد.

رئیس جمهور کشور گفت وضعیت عودت مهاجرین غیر قابل پیش بینی می باشد، بناءً تمام وزارت خانه ها باید برای حالات اضطراری آماده گی داشته باشند.

در اخیر این جلسه، در مورد تطبیق عملی این پلان و چگونگی عودت داوطلبانه مهاجرین صحبت شد و بر موجودیت یک پالیسی مناسب برای بیجا شده گان داخلی نیز تاکید صورت گرفت.